Een thermostaatkraan is voor veel Nederlanders de standaard in de douche. Je stelt één keer de gewenste temperatuur in en de kraan houdt die vast, ook als iemand anders in huis water tapt. Maar welke thermostaatkraan past bij jouw badkamer? En wat betekent dat "12 cm" waar zo vaak naar gezocht wordt? In deze gids lees je het.
Thermostaatkraan of mengkraan?
| Thermostaatkraan | Mengkraan | |
|---|---|---|
| Temperatuur instellen | Vooraf op een schaal, blijft constant | Handmatig mengen |
| Veiligheid | Meestal met temperatuurbegrenzing (bijv. bij 38 °C) | Geen automatische begrenzing |
| Comfort | Hoog, vooral bij wisselende waterdruk | Afhankelijk van druk en gebruik |
| Eisen | Voldoende waterdruk op warm en koud | Minder kritisch |
Een thermostaatkraan regelt automatisch de verhouding tussen warm en koud water. Een veiligheidsknop zorgt er bij de meeste modellen voor dat de temperatuur niet zomaar boven een bepaalde waarde komt, wat prettig is met kinderen in huis.
Opbouw of inbouw?
Opbouwthermostaat
De klassieke variant: de kraan zit zichtbaar op de wand en wordt aangesloten op twee wandaansluitingen. Ideaal bij vervanging, omdat je niets hoeft te hakken. Een voorbeeld is de Grohe Grohtherm 1000 thermostatische douchemengkraan.
Inbouwthermostaat
Het mechaniek zit in de wand, alleen de bediening is zichtbaar. Dit geeft een strak resultaat, maar vraagt om een inbouwdeel dat je plaatst vóór het tegelen. Dat past vooral bij een complete renovatie.
Hartafstand: 12 of 15 cm?
De hartafstand is de afstand tussen het midden van de warm- en koudwateraansluiting in de wand. In Nederland is 15 cm de gangbare maat. In oudere woningen kom je ook 12 cm tegen. Wil je een kraan met 15 cm hartafstand op 12 cm aansluitingen monteren, dan gebruik je excentrische S-koppelingen. Meet dus altijd eerst je bestaande situatie op voordat je bestelt.
Thermostaatkraan met bad of douche
Heb je een bad, kies dan een badthermostaat met omstelling tussen uitloop en handdouche, zoals de Hansgrohe Ecostat Comfort badthermostaat in mat zwart. Voor een douche zonder bad volstaat een douchethermostaat. Alle opties vind je in douche- en badkranen.
Combineren met een doucheset of regendouche
Een thermostaat werkt samen met een handdouche op een glijstang of met een complete regendoucheset. Combinaties zijn bijvoorbeeld:
- een glijstangset zoals de Grohe Tempesta 110 doucheset met glijstang uit de collectie douchesets;
- een compleet systeem zoals het Grohe Tempesta System 210 Flex douchesysteem;
- een regendoucheset uit de collectie regendouchesets. Lees meer in regendouche kiezen.
Thermostaatkraan vervangen: stappenplan
- Sluit de hoofdkraan af en laat de leidingen leeglopen.
- Draai de wartels van de oude kraan los en verwijder de kraan.
- Controleer de hartafstand en de staat van de S-koppelingen; vervang ze zo nodig.
- Monteer de koppelingen met nieuwe afdichting en stel ze waterpas en op de juiste afstand af.
- Plaats de nieuwe kraan, draai de wartels aan en test op lekkage.
- Controleer of warm links en koud rechts is aangesloten, zoals gangbaar.
Onderhoud
Kalk is de belangrijkste oorzaak van een thermostaat die niet meer goed regelt. Draai de temperatuurknop af en toe over het volledige bereik, reinig zeefjes in de aansluitingen en ontkalk de handdouche regelmatig. Bij een haperende thermostaat kan het binnenwerk (cartouche) vaak worden vervangen; raadpleeg daarvoor de fabrikant.
Ook op zoek naar een nieuwe kraan voor de wastafel of keuken? Bekijk de collecties wastafelkranen en alle kranen.
Afwerking en stijl
Thermostaatkranen zijn verkrijgbaar in steeds meer afwerkingen. Chroom is de klassieker: tijdloos, makkelijk schoon te houden en goed te combineren. Mat zwart is de laatste jaren enorm populair en past bij strakke, moderne badkamers. Geborsteld brons, geborsteld nikkel, goud en koper geven een warmere, luxere uitstraling. Kies bij voorkeur dezelfde afwerking voor je douchekraan, wastafelkraan en accessoires, zodat de badkamer een samenhangend geheel vormt.
Waterdruk en combiketel
Een thermostaatkraan heeft een minimale waterdruk nodig op zowel de warm- als koudwaterzijde om goed te regelen. In de meeste Nederlandse woningen is dat geen probleem. Bij een oudere installatie, een hoog gelegen badkamer of een kleine boiler kan het verstandig zijn de druk en het warmwatervermogen eerst te laten controleren. Een thermostaat kan geen warmer water leveren dan de ketel of boiler aanlevert.
Veiligheid voor kinderen
De temperatuurbegrenzing is een van de belangrijkste redenen om voor een thermostaatkraan te kiezen. Bij de meeste modellen moet je een knop indrukken om boven een bepaalde temperatuur te komen. Sommige modellen hebben bovendien een behuizing die aan de buitenkant minder heet wordt. Controleer per product welke veiligheidsfuncties aanwezig zijn.
Duurzaam douchen
Omdat je bij een thermostaatkraan niet eerst hoeft te mengen tot de temperatuur goed is, verspil je minder water bij het opstarten. Combineer de kraan met een zuinige handdouche of een doucheset met waterbesparende stand voor extra besparing. Ook een kortere douchetijd blijft natuurlijk de grootste besparing.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een thermostaatkraan en een mengkraan?
Een thermostaatkraan houdt automatisch de ingestelde temperatuur vast; bij een mengkraan meng je zelf warm en koud water.
Welke hartafstand heeft mijn douchekraan?
Meet de afstand tussen het midden van beide aansluitingen. 15 cm is gangbaar, 12 cm komt in oudere woningen voor.
Werkt een thermostaatkraan met een combiketel?
Meestal wel, mits de waterdruk en het warmwatervermogen voldoende zijn. Controleer de specificaties van kraan en ketel.
Waarom wordt mijn douche ineens koud of heet?
Vaak door kalk of vuil in de thermostaat of zeefjes. Reinigen of het binnenwerk vervangen lost dit meestal op.
